Alles pakte anders uit dan ik verwachtte. Ik schreef de vorige keer over de nieuwe eigenaren van het kasteel naast ons, waarvan de familie van de “kasteelvrouwe”, Peruaanse van afkomst, deze zomer zou arriveren. Ik  stelde mij een groot veelkleurig gezelschap voor, dat wellicht veel langer zou blijven dan gepland. Maar bij aankomst werd mij verteld dat dit allemaal niet doorging. Deze vrouw, die zelf voor het eerst de nieuwe aankoop kwam bewonderen, wilde liever alleen de primeur beleven, samen met haar twee jonge kinderen. Soms kwam ook haar echtgenoot een paar dagen, waarna hij weer vertrok om zijn drukke baan te hervatten. De housekeeper, aangesteld om het hele complex bij afwezigheid van hen te bewaken, had het er druk mee. Hij moest haar alle bijzonderheden in de omgeving laten zien en elke dag werd er een barbecue in de tuin georganiseerd. De enige geluiden die wij hoorden waren kindergeluiden, maar dat pas later in de avond, als onze kleinkinderen al naar bed waren.

In tegenstelling tot de redelijk rustige kasteeltuin was het in onze boomgaard een drukte van jewelste. Wij hadden uit voorzorg al een grote legertent neergezet en die bleek goed van pas te komen. Ofschoon wij vergeleken met Nederland behoorlijk goed weer hadden, waren er toch enkele dagen met veel regen. Dan aten wij aan lange tafels in de tent.

Het gezelschap was, afgezien van onze eigen familie (rond twaalf personen),  uitermate gevarieerd en wisselde voortdurend van samenstelling. Zo kwamen er twee bevriende astrologen langs die een groepshoroscoop maakten van de familie. Met verrassende inzichten. En menigeen kreeg ook nog een kort consult. Er was een vriend die zich vooral praktisch bezig hield in het veld en de moed had om een zeer oude dode wilg te vellen. Een enorm karwei. Een vriendin die mijn hele huisje onder handen nam. Zij schilderde de buitenkant. Twee vrienden van mijn zoon die een paar dagen zouden komen maar 15 dagen bleven en het liefst spirituele gesprekken voerden of soms uitstapjes maakten. Twee vrienden uit Engeland die wij bij toeval op het spoor gekomen waren en heel lang niet hadden ontmoet. Zij wilden alle ins en outs van de afgelopen jaren weten. Twee trouwe vriendinnen die zodra zij gearriveerd waren hand- en spandiensten verleenden en traditiegetrouw elke zomer een fantastische barbecue aanbieden. De vader met partner van mijn schoonzoon, die de hele dag door het veld loopt om insecten te zoeken en het liefst iedereen college geeft over de specifieke kenmerken van het betreffende insect. Een alternatieve genezer die nog een paar werkafspraken met mijn schoondochter wilde maken en het een leuk idee vond om dit te koppelen aan een bezoekje in onze boomgaard. Een vriendin van een dochter, zo langzamerhand deel van de familie,  die het voor elkaar kreeg om wat structuur aan te brengen, zodat ook noodzakelijke klussen geklaard werden. En tussen al die grote mensen door renden en schreeuwden de vier kleinkinderen.

Midden in het veld stond een oude volkswagenbus van mijn zoon die opgekalefaterd werd. Daarnaast moest ook de auto van de vriendin van mijn dochter gerepareerd worden, want deze was er net voor de poort mee gestopt en wilde niet meer rijden…

Kortom, terwijl ik de fantasie had dat ik deze zomer lui liggend in een schommelstoel de rumoerigheid van de buren in mij op zou nemen, gebeurde  het omgekeerde.  Daar, in die prachtig verzorgde kasteeltuin zal de kasteelvrouwe zich regelmatig afgevraagd hebben wat er toch allemaal gaande was bij de buren….

Marije Vlieger

september 2007

Ongeveer 16 jaar geleden kwam zij wild springend onze kamer binnen. Uit het asiel meegenomen door onze dochter die hoorde dat Jip nog maar kort te leven had als ze niet snel een nieuw baasje vond…

Een grote, zwarte hond, een bastaard, broodmager en zenuwachtig. Maar zo lief. Wij hebben haar gehouden en Jip heeft zeventien jaar bij ons gewoond. Tien jaar lang heeft zij mogen genieten van onze boomgaard in Normandië, waar een halsband niet nodig was, waar ze eindeloos kon snuffelen en graven. Waar ze lief en leed met ons deelde. Haar laatste jaren woonde ze definitief in de boomgaard en kende alle hoekjes en gaten van het veld.

Deze zomer werd duidelijk dat haar einde naderde. Haar achterpoten werden stijver en stijver, soms kon ze zelf niet meer opstaan. Ze hoorde slecht en zag ook niet veel meer. Maar ach, ze kon nog zo genieten van de zon, van het kuieren door het veld, van lekkere hapjes..

Wat zullen we moeten wennen aan de afwezigheid van Jip. Ze ligt begraven onder de appelboom, vlak bij de vuurplaats…

September 2007 Marije

In onze appelboomgaard groeien veel distels. In bloei zijn ze prachtig, maar om er doorheen te lopen is minder aangenaam. Die middag hadden mijn man en ik er weer een flink aantal uit de grond getrokken. Wij zaten nog wat uit te blazen op de bank voor het huisje, toen de poort krakend openging en onze oudste zoon met vriendin èn bolderkar in de opening verscheen.

Een bolderkar? Ik kende deze alleen van strandvakanties. Ouders die op deze manier hun kinderen door het mulle zand trokken…

Wij hebben in de boomgaard geen mul zand, maar ook geen pad. Vanaf de poort moet je ongeveer 200 meter door het gras lopen voordat je bij het huisje bent. Met veel bagage is dat een flink gesjouw. In de zomer is dat geen probleem, dan rijden wij de auto naar binnen. Maar als het dagen achter elkaar geregend heeft, kun je de auto maar beter buiten de poort laten staan. Dat zijn lessen die snel geleerd zijn. Wij hadden al een paar keer meegemaakt dat de auto weliswaar nog wel naar het huisje gereden kon worden, omdat het veld schuin naar beneden loopt, maar vervolgens – terug naar de poort – niet voor- en achteruit te krijgen was… Erger nog: bij het starten kon het gebeuren dat de glijdende wielen een bruisend modderbad veroorzaakten.

En zo kwam het dat wij al vaker hadden zitten puzzelen over hoe wij – als het gras te drassig werd – op een handige manier zware dingen van de poort naar het huisje konden vervoeren.

En daar stond nu de bolderkar. De gebruiksmogelijkheden werden ons allengs duidelijk. Wij vervoerden om te beginnen de distels daarin naar de vuurplaats. Door de vier luchtbanden trok het een stuk lichter dan de kruiwagen. En ja, geleidelijk aan werd van alles en nog wat door de bolderkar vervoerd: stenen voor het terras, zware cementzakken, boodschappen, hout voor de open haard enzovoort. De bolderkar werd het vervoermiddel bij uitstek!

Eind februari werd ons kleinkind geboren en in het voorjaar ging zij voor het eerst mee naar onze boomgaard. Hoewel het nog aardig koel was, konden wij ons in de zonnige vijgenhoek in de warmte koesteren. De bolderkar onderging een transformatie: deze werd schoongeboend en volgestopt met zachte kussens en dekentjes. Na een paar dagen lag er een blakend gezond kindje in de kar, dat lang en tevreden sliep terwijl rondom de vogels verleidelijk floten en de natuur langzaam begon uit te lopen…

‘s Winters wordt de bolderkar weggezet in de schuur. Zodra ik die schuur binnenstap voel ik mij in een andere wereld. Het is er stil en geheimzinnig.

Ik stel mij wel eens voor dat middernacht, als heel in de verte de kerkklok twaalf uren slaat, de verhalen lostbarsten. Want daar hangen en staan zoveel dingen met een eigen geschiedenis. Er hangen – bijvoorbeeld – hooivorken, met oude versleten stelen, die al een lang leven achter de rug hebben.  Hetzelfde geldt voor de pikhouwelen, de zagen, de bijlen. De gedeukte zinken emmers. De kruiwagen. Er staat ook een oude fiets uit Holland. En de bolderkar.

Toen wij in het voorjaar terugkwamen, bleek dat de bolderkar ook daar niet nutteloos had gestaan. Toen ik een “vergeten” dekentje eruit haalde, dwarrelden er kleine snippertjes krantenpapier en karton op de grond. Kleine stukjes stof en touwtjes. Allerhande draadjes. Verder een flinke hoeveelheid leeg gepeuzelde hazelnoten. En tot slot ging een muis er als een speer vandoor…

Mei 2004                                                     Marije Vlieger

Onze boomgaard heeft twee huisjes, die beide uit stenen zijn  opgetrokken. De minst kleine was vroeger de woning van de tuinman; geen water, geen elektriciteit, een haak boven de schouw om te koken, een stenen bak onder het raam met een gootje naar buiten voor het spoelwater. Leven in het kamertje bij de open haard, slapen in het achterkamertje. Beneden stonden de koeien.

Je kunt nu nog de sporen zien van hoe er met liefde in de boomgaard gewerkt werd: langs twee van de muren was ooit een pergola gemaakt en je kunt je voorstellen hoe prachtig het geweest moet zijn om onder een dak van druiventrossen door te lopen. Wij hebben de pergola weer gedeeltelijk in ere hersteld.

Het kleinste huisje was ooit een schapenhok. Boven lagen de strobalen, beneden konden de schapen schuilen en slapen bij slecht weer. Na vijf jaar hard werken is het nu in beide huisjes goed toeven. 

Ik had twee favoriete boeken meegenomen, geschreven door jungiaanse analytici. Op een zwoele namiddag, na een aantal uren hard gewerkt te hebben tussen de bomen, was ik verdiept in het boek “De ontembare Vrouw” van Clarissa Pinkola Estès. De schrijfster is een boeiende sprookjesvertelster, die je met veel passie meeneemt naar de duistere gebieden in de ziel. Verdiept in dit boek, in de zon op de bank voor ons huisje, hoorde ik de boerenknecht die op ons veld zijn schapen mag laten grazen, niet aankomen. Deze man woont met een broer en zijn ouders enkele kilometers verderop in een dorp. Elke keer als wij vrienden op bezoek hebben, komt hij na de schapen verzorgd te hebben, een glas wijn drinken, in de hoop dat er zich een potentiële huwelijkskandidaat onder ons bezoek bevindt. Plotseling stond hij voor me. Ik legde mijn boek op de tafel voor me en bood hem een glas rosé aan. Wij babbelden wat, voorzover dat gaat met een Fransman die alleen in dialect spreekt en bovendien een sigaret aan zijn lippen heeft bungelen. Toen hij wilde vertrekken stonden wij op en namen we afscheid op de franse manier: links, rechts, links, rechts een zoen. Maar vervolgens hield hij mijn hoofd vast en smeekte om een zoen op zijn tandeloze mond….  Hoe haalde hij dat nou in zijn hoofd, dacht ik later. Tot ik de afbeelding op de voorzijde van mijn boek zag: twee wulpse, jonge, mollige, halfontklede vrouwen, dansend in het veld.  

September 2003                                 

Marije Vlieger  

Maar onze prachtige boomgaard in Normandië trekt zich van dit alles niets aan. Hij leeft en beweegt zich door de seizoenen en vraagt voortdurend aandacht, alsof hij wil zeggen: niet treuren, aan de slag!  En ook voor de kleinkinderen is elke dag een nieuwe uitdaging. Ze lopen uren door het veld om slakken te zoeken, of bakken vol overgave taartjes in de zandbak. De oudste kleindochter van vijf loopt de hele dag met een insectenboekje in haar hand de insecten te bestuderen en holt dan naar ons toe om te vragen hoe het betreffende beestje heet. Het andere kleinkind van drie moet met grote regelmaat een uurtje naar binnen om haar puzzel van 200 stukjes verder te maken. En dit alles houdt mij in het hier en nu.

Veel is veranderd in de afgelopen twee jaar. Mijn dochter met haar man en kind wonen inmiddels alweer een jaar in de boomgaard en beginnen voet aan de grond te krijgen. Ze hebben werk gevonden en kennen de weg naar allerlei instanties. Het kleinkind van drie zit op school in het naburige stadje en spreekt nu al half Nederlands, half Frans. En zij vindt de school leuk!

Het kasteel naast ons heeft nieuwe bewoners gekregen. Een jonge Engelsman, werkend in Hongkong, gehuwd met een Peruaanse vrouw, werd de trotse eigenaar.

Omdat deze Engelsman weinig tijd heeft om zijn vakantie”woning” te bezoeken, heeft hij via een internetadvertentie housekeepers aangenomen. Een Amerikaans stel dat in een appartement in de bijgebouwen woont. Het zijn bijzonder aardige mensen, met wie wij regelmatig contact hebben.

Onlangs is hij met zijn eigen familie (en zonder echtgenote) een week overgekomen om zijn nieuwe domein te verkennen. Dat verliep niet vlekkeloos. Er bleken nogal wat onderlinge spanningen te zijn, mede doordat  zijn moeder direct het heft in handen nam en de scepter zwaaide. 

De echtgenote van deze Engelsman was niet enthousiast over deze aankoop. Wij hebben haar nog niet ontmoet. Het plan is dat zij deze zomer komt, samen met háár familie. Volgens de Amerikanen is dat een heel grote familie: grootouders, ooms en tantes, neven en nichten, kinderen en kleinkinderen. Hoe lang zij blijven schijn je bij deze mensen niet te weten. Het kan kort of lang duren. Het is moeilijk daarover afspraken te maken…

Ik zie direct prachtige beelden voor mij. Mensen met kleurige kleding, die met de armen in elkaar gehaakt, zingend uitwaaieren over het kasteelpark. Rumoerige eetfestijnen in de tuin. En kinderen, veel kinderen die onbeperkt kunnen rennen en spelen, zwemmen in de vijver, bootje varen, over de heg gluren om te zien wie wij zijn en in reuze grote kamers slapen…: een groot familiefeest. Waarom niet wat langer blijven?  

Deze mensen gaan niet meer weg, denk ik. Het kasteel biedt ruimte voor de hele familie en dat is wat zij heerlijk vinden, als familie bij elkaar en met elkaar. Dat wordt me een leven van jewelste daar achter de oude bomen ..

De moeder van de Engelsman is er niet blij mee. Zij vertoont zich niet zolang deze schoondochter op het kasteel is. Botsing van twee culturen?

Mei 2007                                                                           Marije Vlieger

Wij zaten wat verslagen bij elkaar. Er was flink in geïnvesteerd. De klus was eindelijk geklaard. Wij hadden de man van de EDF een biertje aangeboden en keken met gespannen gezichten naar zijn uitgestreken gezicht, terwijl hij met pen en papier zat te rekenen: hij ging niet akkoord.

Een brede grijns verscheen op het gezicht van onze schoonzoon, die er al vanaf het begin geen voorstander van was. Hij wilde liever vrij zijn van nutsbedrijven. Nu zag hij zijn kans schoon.

Een jaar later hadden wij een zonnepaneel op het dak. Er konden lampen branden en wij hadden muziek! Alles op twaalf volt. Een butagas-geyser  zorgt voor warm water. Ook douchen is dus geen probleem meer. En de kaarsen, de romantiek van de eerste dagen, blijven de hoofdtoon voeren.

Een generator zorgt voor de aanvoer van water uit de put. Aan een windmolen wordt gewerkt, zodat in de toekomst de generator alleen nog maar voor klussen gebruikt hoeft te worden. Wij zijn tevreden. De eenvoud heeft het gewonnen! Daar vielen wij immers voor?

Eerste kerstdag, 1999, trok er een orkaan over Normandië. Wij zagen het voor het nieuws. Drie van onze kinderen waren al vertrokken naar ons huisje aldaar, maar wij hoorden niets van hen. Zij hadden de mobiele telefoon niet aangezet en de buren waren telefonisch niet te bereiken….

Oudejaarsdag vertrokken ook wij richting Orne. Onderweg was het een ravage. Je kon duidelijk het vernietigende spoor van de orkaan zien:  daken ingestort of gehalveerd, kapotte telefoonkabels, beschadigde electriciteitsmasten en –leidingen. En wij zagen een colonne engelse busjes die de franse EDF te hulp schoot.

Heel veel oude appelbomen waren gesneuveld. Naaldbomen waren massaal geveld. Ook de oude kastanjelaan bij het kasteel had het moeten ontgelden: veel bomen bleken niet bestand tegen dit geweld.

En donker. Overal was het donker. Totdat wij de toegangspoort openden en in de verte de verlichte vensters van ons huisje zagen.

“Ja, het heeft nogal gestormd” zeiden onze kinderen toen wij gearriveerd waren. “Er zijn een aantal appelbomen omgewaaid en de spar. Maar verder geen schade. Wij hebben een heerlijke week gehad. Veel naar muziek geluisterd en gelezen”.

Het bleek dat zij helemaal de ernst van het natuurgeweld niet opgemerkt hadden. Terwijl grote delen van Normandië zonder electriciteit zaten.

Oudejaarsavond werd gevierd rondom de houtkachel, die met recht de naam “Godin” draagt. Klokslag twaalf uur werd “Happy New Year” van Abba  luid meegezongen om het nieuwe jaar te verwelkomen.

Daarna liepen we de ijskoude nacht in, om te zien of ergens, in de verte, nog vuurwerk werd afgestoken. Sommige takken kraakten onheilspellend. De wind had veel aan kracht ingeboet, maar was nog niet gaan liggen. Verder gebeurde er niets. Helemaal niets.

In het huis tegenover ons, op de heuvel, was het donker en ook het kasteel zag er onbewoond uit.

- Toen wij later de kasteelvrouwe spraken vertelde zij: “Plotseling hoorde ik een geluid dat ik niet kon plaatsen. Het leek het meest op een trein die steeds dichter bij kwam in een duizelingwekkende snelheid. Alsof het recht op ons af denderde. Het was angstaanjagend. Toen viel het licht uit en zat ik, half in een shock, in een stikdonkere kamer, met het getier van de storm om mij heen…. Ik ben , zodra het kon, naar vrienden gegaan”. –

Terwijl in Parijs – wisten wij – een mega-vuurwerk werd afgeschoten, hieven wij, omringd door een gehavende omgeving, het glas om het jaar 2000 te verwelkomen en sliepen vervolgens een gat in de dag.

Maart 2002                                    Marije Vlieger                                                                                                                                                                 

Je zou ook kunnen zeggen dat het weer zich aangepast had aan mijn stemming. Ik zag er wat tegenop om terug te keren naar de plek waar zich de afgelopen zomer de vreugde van vele vorige jaren vermengd had met het verdriet van die laatste zomer. Het verdriet van het verliezen van mijn levensmaatje, de ouders van mijn kinderen, de “godfather” van de vuurplaats aldaar.

Maar niets werkte zo helend als daar weer te zijn. De aanwezigheid van de bomen, die in hun zwijgen toch zo troostend aanwezig zijn. De stilte en de rust van het veld. Het nergens meer door afgeleid worden zodat je ongestoord de herinneringen de revue kunt laten passeren en je er aan kunt overgeven.

En dan plotseling in het hier en nu terecht komen door het opgejaagde geroep van de vogel die schrikt door de vreemde geluiden van de mensen, die het zo in stilte gehulde huisje weer tot leven wekten. In de muur van het huisje zijn destijds, bij het bouwen, hier en daar met opzet wat stenen weggelaten en de vogels nestelen zich daar elk voorjaar.

Enkele dagen later komt mijn gypsie-vriend ons bezoeken. Hij is een Schot van geboorte, maar heeft geen vaste woon- of verblijfplaats. Hij klust dan eens bij de één, dan bij de ander, en kan plotseling verdwenen zijn naar Thailand of India. Maar nu was hij in de buurt, klussend in het nieuw aangekochte huis van onze buurvrouw, die haar kasteel te koop heeft gezet, omdat het haar te groot wordt.

Deze vriend heeft een rugzak, een paar boeken, waaronder altijd de “I Tjing”, wat steentjes, schelpen en andere kleine attributen, hier en daar in de wereld opgepakt, en dat is zijn hele bezit. Hij heeft voor zijn doen al behoorlijk lang in dat huis gewerkt, omdat hij “de energie” daar zo fantastisch vindt. Hij slaapt daar in een tot slaapkamer omgetoverde ruimte, waar zich nog een gave broodoven in de muur bevindt. De deuren van de oven heeft hij ’s avonds open en in die oven brandt hij een kaars. Een betoverend plaatje.

Hij kwam met zijn broer, een miljonair, in de hoop dat deze het kasteel zou willen kopen. Tevergeefs. Deze broer was te geciviliseerd om verbinding te kunnen maken met het platteland. Wel hebben wij met elkaar geanimeerd gesproken onder het genot van een glas wijn.

Waarom vertel ik over deze vriend? Omdat hij mij altijd weer herinnert aan de kunst van onthechten. Aan leven in het hier en nu en je geen zorgen maken over morgen. En wat je ook doet, met passie doen.

En zo keerde ik weer naar huis met vooral geestelijke bagage.

April 2006                                  Marije Vlieger

Vanuit de keuken kijken wij op de boerderij, die vroeger ook bij het kasteel hoorde. Dit is eigendom van een fransman uit Parijs. Een norse man die zelden of nooit daar is. Het contact tussen hem en de eigenares van het kasteel verloopt moeizaam, ook al omdat hij zeer eigengereid het bordje “Le Chateau de la Motte” bij zijn ingang plaatste, voordat zij – na aankoop van het kasteel – gearriveerd was.

Tegenover ons op de heuvel staat een groot wit landhuis. Daar woonde de burgemeester met zijn vrouw.

Zo nu en dan worden wij uitgenodigd op het kasteel voor een borrel, een lunch of een diner. Er zijn dan meestal ook andere gasten, voornamelijk Engelsen. De kasteelvrouwe is van oorsprong Iers en woont daar samen met haar volwassen, geestelijk gehandicapte zoon.

Het is een bont gezelschap van mensen die werken bij de filmindustrie of bij de televisie, schrijvers, acteurs/actrices en kunstenaars. Velen van hen wonen een deel van het jaar daar in de buurt of huren voor kortere of langere tijd een appartement in de oude bijgebouwen. Meestal is ook haar ex-minnaar aanwezig, een volbloed Normandieër, met hemelsblauwe ogen en een blonde paardenstaart.

Wij vermoedden dat de verhouding met de burgemeester niet zo goed was. Hij was in elk geval nooit aanwezig met zijn vrouw.

De markt in het nabije stadje is overigens ook een ontmoetingspunt voor allen. Nadat de boodschappen zijn gedaan kun je in het café achter de “mosselman” velen aantreffen. Het is een gemoedelijke markt, waar al snel iedereen iedereen kent. Zo staat daar de gepensioneerde jazzmusicus, die het reizen moe was en nu met zijn vriendin potjes zelfgemaakte jam verkoopt. De superdikke bakker die het lekkerste brood van de omgeving bakt. Het kleine kraampje van de verlegen groenteman die biologische groente verkoopt. En de vrolijke kippenboer met zijn overheerlijke scharrelkippen.

Vorig jaar hoorden wij geroep vanuit het huis van de burgemeester: Au secour! Au secour! Wij holden naar de poort, maar zagen dat er inmiddels een auto zijn erf opgereden was, en even later was het stil. Later hoorden wij  van de burgemeester dat zijn vrouw dementerend was en regelmatig angstaanvallen had.

Zij was een stijlvolle vrouw. Altijd keurig gekleed en gekapt, lopend op hakjes. Zij rookte haar sigaretten met een pijpje. Zij vertelde ons een keer dat zij het vreselijk vond op het platteland. Zij was enig kind van een rijke industrieel in Parijs. Zij werd verliefd op deze man die eerst boer was en aan het eind van zijn werkzame periode burgemeester werd.

De volgende zomer stond hun huis leeg. De vrouw was naar een psychiatrische inrichting verhuisd en de burgemeester had een appartement in hetzelfde stadje betrokken.

Nu woont er tot onze verrassing de kippenboer. Het huis werd getransformeerd en ziet er nu uit als een schoolvoorbeeld van hoe een moderne inrichting hoort te zijn. De uitstraling voelt koud aan, in tegenstelling tot de inrichting in de tijd van de burgemeester: vellen behang die naar beneden hingen, veel oude meubels en vergane glorie, maar wel sfeer….

Onlangs is de burgemeester onverwacht overleden. Zijn vrouw is nu alleen, in de inrichting, ver van haar vertrouwde Parijs…

  Juli 2004                                            Marije Vlieger

Plotseling begon onze hond te blaffen. Wij draaiden ons automatisch om naar de toegangspoort om te zien wie er aankwam. Een nutteloze beweging, want als het donker is, zie je niets in de verte. Deze keer wel: een enorme felle koplamp, vervolgens het geronk van een motor die langzaam dichterbij kwam. Wij verwachtten niemand en zaten wat onzeker af te wachten wie dat zou zijn. Totdat de vriendin van onze dochter een kreet van herkenning slaakte: haar vriend was onverwacht op bezoek gekomen.

Daar stond hij dan, stoer uitgedost in motorkleding. Hij wilde zijn nieuwe motor wel eens uitproberen en bedacht de verjaardag van onze dochter mee te komen vieren.

Een welbespraakte, alleraardigste man, die nog niet zat of hij had al het hoogste woord. Hij bleek manager van een band te zijn, en speelt zelf ook gitaar. Muziek was het hoofdthema die avond.

De volgende dag werd mij duidelijk dat het managen in zijn bloed zit. Voor ik het wist was de hele regie overgenomen. Hij stelde voor om het eten

’s avonds bij de vuurplaats te bereiden. Daar hadden wij heel veel dunne takken voor nodig, die in één keer opgebrand zouden worden, om vervolgens op de kooltjes van alles en nog wat te smoren, te braden en te roosteren.

Hij nam het hele scenario met ons door: wie doet de boodschappen, wie zorgt dat er genoeg hout bij de vuurplaats is, wie maakt de salades, wie vult de olielampen, enzovoort.

Niet veel later was iedereen druk in de weer terwijl hij rustig op de bank gitaar zat te spelen….

Het eten was in één woord verrukkelijk! Alles met een Italiaans accent.

De volgende ochtend arriveerde een oude schoolvriend met zijn zoon. Hij had twee kano’s op de auto en wilde graag met ons een dagje kanovaren. Wij gingen met een gezelschap van acht mensen op stap, inclusief de manager. Bij het verhuurbedrijf aan de Orne werden nog een paar kano’s gehuurd en het instappen kon beginnen. Wij hadden 1 tweepersoons kano en verder allemaal 1-persoons kano’s.

Ik ken onze oude schoolvriend goed en dacht: “Nu zijn er twee kapiteins op het schip…” . En ja, onze manager, volstrekt onbekend met kanovaren, moest de instructies van onze schoolvriend opvolgen…. “Nee, niet je handen op de oever! Instappen en handen los! Bewaar je evenwicht.” Maar hoe hij ook probeerde, hij kreeg het niet voor elkaar om zijn lange benen in het bootje te laten glijden zonder bijna kopje om te gaan. Hulp was nodig.

Eindelijk was iedereen op het water. De roeispanen maakten hun eerste slagen en de bootjes gleden voort. Behalve de manager, hij deed niet anders  dan rondjes draaien.  “Ik snap er niks van, ik snap niet wat ik verkeerd doe!”.  Hij kwam geen meter vooruit, alle instructies ten spijt.

Ik stelde voor dat hij bij mij in de tweepersoonsboot zou komen, zodat wij onze tocht konden beginnen. Een dromerige tocht over de Orne. Lommerrijke oevers, kleurige wilde planten, herkauwende koeien op het veld, het geplons van de roeispanen.

Moe en tevreden zaten wij ’s avonds aan de lange tafel te eten.

Onze manager was stiller dan andere dagen…

Juli 2004                          Marije Vlieger

Drie vriendinnen, die allemaal hun eigen kwaliteiten meenamen.

Zo gebeurde het dat er die zomer niet alléén maar hard gewerkt werd in en om het huisje. Nee, uit de auto van een van hen kwamen spekstenen met allerhande meer verfijnd gereedschap. En ook hadden zij jonge stekken van verschillende planten meegenomen voor de vijgenhoek: de zonnigste en warmste hoek van de boomgaard, waar een vijgenboom groeit, druivenranken zich om de pergola slingeren, hortensia’s groeien en een vuurplaats ligt. En tarotkaarten.

Ik stond er aanvankelijk wat vreemd naar te kijken, gewend als ik was om in voorgaande jaren een schep, een hooivork, een bosmaaier, een zaag, een snoeischaar, een hamer en wat niet al ter hand te nemen.

Die zomer was in alle opzichten een andere zomer. Met veel liefde werd er geplant. Er werden kransen van jonge wilgentakken gemaakt. Het bad waar normaliter de schapen uit drinken werd geboend en schoongemaakt en wij konden in door de zon verwarmd water, midden in de boomgaard, een bad nemen! En er werd gebeeldhouwd.

’s Avonds, als het donker werd, zaten wij rond de vuurplaats, terwijl in alle nissen van de oude muur waxinelichtjes brandden. Wij hadden boeiende gesprekken naar aanleiding van een getrokken tarotkaart. En wij zongen de oude liederen die wij als kind geleerd hadden.

Iedere maaltijd was een feest op zich. Voordat de dampende schalen naar buiten gebracht werden, was de ruwe eikenhouten picknicktafel omgetoverd tot een koninklijke tafel: vazen met wilde bloemen, met daaromheen in prachtige kleurschakeringen de met veel triomf op rommelmarkten gevonden attributen.

Vide grenier: de zolder leeg. Deze aankondiging die overal te lezen was op muren hielden wij nauwkeurig in de gaten. Zodra er een in de buurt was, stapten wij met elkaar in de grootste auto en gingen er op af.

Mijn vriendin die mij de voorgaande jaren  zoveel geholpen had met het opknapwerk van het huisje en omgeving, zag ik op een van die markten op een  gegeven moment wit weggetrokken bij een kraampje staan, met een oud boek in haar handen. Toen ik vroeg wat er aan de hand was, liet ze mij de afbeelding zien van een schilderij van Monet: zee, strand en op dat strand  een groepje mensen dicht bij elkaar staand, die over zee uitkijken. Dit schilderij had zij vroeger al eens gezien in een museum in Parijs tijdens een schoolreis. Het trof haar toen als een bliksemslag, omdat het haar herinnerde aan de traumatische gebeurtenis in haar jonge kinderjaren: haar vader die omkwam bij een zeiltocht op zee. Jaren en jaren zocht ze naar deze afbeelding, zonder succes…

Dit beeld van haar: de plotselinge confrontatie met het langdurig gezochte, de schrik van het ultieme moment, de ontroering van het gevonden hebben, zal ik niet snel vergeten.

 ’s Avonds vertelde zij haar verhaal, terwijl wij rond het vuur zaten. Zo nu en dan lichtte een gezicht op door de vlammen. De roep van een uil werd in de verte beantwoord. Een schaap blaatte in zijn droom. De melkweg trok zijn nevelige baan aan de hemelkoepel. Stilte alom. Toen er nog slechts gloeiende kooltjes brandden besloten wij te gaan slapen.

 Maart 2004                                    Marije Vlieger